Die chemie in een paragraaf
Hardheid is die som van opgeloste kalsium (Ca²⁺) en magnesium (Mg²⁺) in water. Reënwater tel dit op soos dit deur kalksteen en dolomiet syfer — daarom is boorgatwater in dolomitiese gebiede hard, terwyl water uit sandsteenopvanggebiede (soos 'n groot deel van die Wes-Kaap) sag is. Die ione self is onskadelik om te drink — hardheid is 'n toerustingsprobleem, nie 'n gesondheidsprobleem nie.
Waarom dit vir toerusting saak maak
Wanneer harde water verhit of gekonsentreer word, slaan kalsiumkarbonaat uit die oplossing neer as kalkaanpaksel. Aanpaksel isoleer verwarmingselemente ('n paar millimeter kan dubbelsyfer-persentasies by die verhittingsenergie voeg), vernou pype, verblind RO-membrane en pak op UV-kwartshulse aan. Hardheid reageer ook met seep om skuim te vorm, en dis waarom wassery- en motorwasbedrywe lank voor enige aanpaksel verskyn reeds daaroor bekommerd is.
Die eenhede — waar almal vasgevang word
Al die hardheidseenhede druk dieselfde ding uit; hulle gebruik net verskillende maatstawwe.
| Eenheid | Betekenis | 1 eenheid is gelyk aan |
|---|---|---|
| mg/L as CaCO₃ | Die SA en internasionale laboratoriumstandaard | 1 ppm CaCO₃ |
| Duitse grade (°dH) | Algemeen op Europese toerusting | 17.85 mg/L CaCO₃ |
| Franse grade (°f) | Algemeen op versagter-datablaaie | 10 mg/L CaCO₃ |
| Grein per gelling (gpg) | VSA-kapasiteitsklassifikasies vir versagters | 17.1 mg/L CaCO₃ |
Die slaggat: 'n laboratoriumverslag kan kalsium as mg/L Ca aangee, nie mg/L as CaCO₃ nie. Vermenigvuldig mg/L Ca met 2.5 (en mg/L Mg met 4.1) om na die CaCO₃-basis om te skakel voordat jy met enige datablad vergelyk.
Om 'n water te klassifiseer
| mg/L as CaCO₃ | Klassifikasie |
|---|---|
| 0 – 60 | Sag |
| 61 – 120 | Matig hard |
| 121 – 180 | Hard |
| > 180 | Baie hard |
As werksdrempel: geisers, ketels en stoomtoerusting begin kla bo ongeveer 120 mg/L; RO-stelsels se aanpakselbeheer (versagting of antiaanpakmiddel) moet by byna enige hardheid oorweeg word sodra herwinning opgestoot word, want die konsentraatstroom is etlike kere meer gekonsentreerd as die voer.
Tydelik teenoor permanent
Tydelike hardheid (karbonaathardheid) is die fraksie wat met bikarbonaatalkaliniteit gepaard gaan — dit is die deel wat neerslaan wanneer water gekook word. Permanente hardheid gaan met chloried en sulfaat gepaard en bly deur kook in oplossing. Die onderskeid is hoofsaaklik vir chemieberekeninge van belang; 'n waterversagter verwyder albei, want ioonuitruiling gee nie om saam met watter anioon die kalsium aangekom het nie.
Duimreël: bring alles na mg/L as CaCO₃ voordat jy syfers vergelyk, en hanteer 120 mg/L as die punt waar verhitte toerusting vir hardheid begin betaal. Wat om daaromtrent te doen — versagting, antiaanpak-patrone of antiaanpakmiddel-dosering — word in die versagtingsafdeling behandel.